توحــــــــــــــید

مختصری از حیات طیبه ی خاندان یثربی(قدس سره)   

بررسی برخی کتب ٬ شرح حال دانشمندان و فقها ٬ به ضمیمه ی برخی منقولات دیگر از زندگی پر برکت دودمان شریف یثربی_{(قدس سره)} ما را به نکات و نقاط ظریفی راهنمایی می کند که همه حاکی از عظمت٬کرامت و فرزانگی این بیت عالم پرور است. برای آنکه با بزرگان این بیت الهی که «یذکر فیها اسمه و یسبّح فیها بالغدوّ والاصال[1]»  بیشتر آشنا شویم و از ثمرات ماندگار این شجره ی طیبه که «اَصلُها ثابِتٌ وَ فَرعُها فِی السَّماء تُؤتِی اُکُلُها کُلّ حین بِاِذنِ رَبِّها[2]» بهره ای وافر برده٬ اشاره ای  به 7 قرن گذشته نماییم و فهرست وار به ذکر نام برخی از بزرگان و مشاهیر این خاندان بزرگ می پردازیم:

1.علامه ی جلیل القدر میر سید جعفر حسینی_(ره)٬ جدّ اعلای این سلسله جلیله و دودمان عظیم الشأن.

2.مرحوم سید ابراهیم حسینی کاشانی _(ره)

3.علامه آقا سید ماجد حسینی_(ره)

4.آیت الله آقا سید ابراهیم_(ره)

5.علامه آقا سید اسماعیل مجتهد_(ره)

6.آیت الله آقا میر سید عبدالحی کاشانی_(ره)

7.آیت الله العظمی علامه حاج سید محمد تقی پشت مشهدی_(ره) (معروف به «سید»)٬ عموی بزرگوار جدّ حضرت آیت الله حاج سید مهدی یثربی_{(قدس سره)}

8.آیت الله العظمی سید محمدرضا کاشانی_(ره)، پدر عالی قدر آیت الله حاج آقا سید مهدی یثربی_{(قدس سره)}

9.آیت الله العظمی آقا میر سید علی یثربی کاشانی _(ره) ، برادر عالی مقام ایشان . حال به جهت پرهیز از اطاله ی کلام٬ به ذکر ویژگی های چند فقیه برجسته از این سلسله مبارک پرداخته٬ تا با معرفتی عمیق جایگاه میراث دار شهید این خاندان جلیل را  شناخته و از خرمن فیاض حیات نورانیش خوشه چینی نماییم.

علامه ی جلیل القدر میر سید جعفر الحسینی _(ره)

مرحوم سید جعفر جدّ اعلای این سلسله جلیله و دودمان عظیم الشأن ٬ایشان سیدی دانشمند و فقیهی وارسته از تبار حضرت اباعبدالله الحسین^{(علیه السّلام)} بود که در زمان شاه طهماسب صفوی بنا به درخواست جمعی از حاجیان ایرانی و بالاخص اهالی کاشان از مدینه طیبه به ایران هجرت فرموده ، در کاشان رحل اقامت افکندند.مردم کاشان که در گرایش به تشیع و اظهار عشق و محبت به اهل بیت رسول الله ^{(صلی الله علیه و آله)} از دیرباز گوی سبقت را از مردم بسیاری ازشهرها  ربوده اند با اشتیاق فراوانی از ایشان استقبال نموده ، به ایشان عشق می ورزیدند.

این بزرگوار در شهر دارالمؤمنین کاشان محله پشت مشهد پایه گذار دودمانی بس شریف و کریم شد که ثمره ی آن علمای عالیقدر و فقهایی خود ساخته گردید که مدت 7 قرن است که جملگی با بسط و گسترش علوم مختلف دل های شیفتگان علم دین را به این سامان متوجه ساخته ، هریک با همراه داشتن شهرت کاشانی ٬ مایه ی فخر و مباهات مردم این سامان گردیده اند . به علت سکونت این سلسله در محله پشت مشهد کاشان به پشت مشهدی نیز شهرت یافتند[3].

در این مختصر نمی توان تمامی عالمان و فقهای این سلسله ی شریفه در این 7 قرن را که جملگی ازفقها وعلما ی به نام  بوده اند برشمرد٬ طبیعی است که تحقیق پیرامون دودمان این خاندان فقیه پرور پیش از هجرت به کاشان مجال و فرصت بیشتری می طلبد٬ بنابر این به این خلاصه اکتفا نموده ، بازشناسی این خاندان افتخار آفرین را به محققین ٬ تاریخ نویسان و دانشمندان علم رجال وا می نهیم.

آیت الله العظمی حاج سید محمد تقی پشت مشهدی_(ره)

دیگر از اعاظم این بیت٬ مرحوم علامه حضرت آیت الله العظمی حاج سید محمد تقی پشت مشهدی (متوفی به سال 1258 ه.ق)صاحب کتاب «تنقیح الاصول» بوده است.علمای بزرگوار این خاندان ٬ هر یک مرجع رسیدگی به مشکلات علمی، مذهبی٬ سیاسی و اجتماعی مردم این سامان بوده ٬ سابقه ی خدمات آنها به دین و ملت و میهن بر تارک تاریخ کاشان _ بلکه تاریخ ایران اسلامی _ می درخشد. بنا به نقل صاحب کتاب «گنجینه دانشمندان» مرحوم آقای حاج سید محمد تقی –عموی جد آیت الله حاج سید مهدی یثربی_{(رضوان الله علیه)}- از متشرفین خدمت حضرت ولی عصر^{(عج الله تعالی فرجه الشریف)} بوده و جامع علوم ظاهری و باطنی و صاحب کرامات و خوارق عادات و محل وثوق عامه ی  ناس بوده است[4].

آیت الله  سید محمد رضا کاشانی_(ره)

پدر بزرگوارشان ٬ مرحوم  آیت الله العظمی آقای آقا سید محمد رضا_{(اعلی الله مقامه)} فرزند مرحوم علامه سید اسماعیل مجتهد از شاگردان شیخ اعظم انصاری_{(قدس سره)} بودند[5].

مرحوم آقا سید محمد رضا از شاگردان مرحوم آیت الله سید محمد فشارکی و نیز مرحوم سید مجدد شیرازی _{(قدس سرهما)} بوده اند که در سال 1347 ه.ق. دارفانی را وداع گفته اند . ایشان از دوستان نزدیک مرحوم آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری _ مؤسس حوزه علمیه قم_ بوده ، پس از تحریم تنباکو و مرگ ناصر الدین شاه قاجار با استقبالی با شکوه به کاشان عزیمت فرموده اند.

در مسایل سیاسی و اجتماعی از زمره ی همفکران و همکاران مرحوم آیت الله حاج شیخ فضل الله نوری_{(رضوان الله علیه)} -شهید مشروطه- بوده اند و در این زمینه٬ می توان  به نامه هایی اشاره کرد که میان این دو بزرگوار ردّ و بدل شده است.

اخلاص و ارادت زائد الوصف  ایشان به ساحت مقدس ائمه دین^{(سلام الله علیهم اجمعین)} از دیگر ویژگی های وجودی ایشان است که آثار آن در احیای شعائر و برگزاری  مراسم عزا و سوگواری خامس آل عبا حضرت اباعبدالله الحسین^{(علیه السّلام)} باقی و مشهود است[6].

آیت الله العظمی آقا میر سید علی یثربی_(ره)

برادر ایشان مرحوم آیت الله العظمی آقا میر سید علی یثربی_(ره) شهرت فراوانی در میان ارباب فضل و دانش داشته از نوابغ فقه و اصول  در دوره ی معاصر به شمار می رود. ایشان نزد علما و اساتید نامدار نجف اشرف ٬ چون مرحوم آیت الله العظمی آقا ضیاءالدین عراقی، مرحوم آیت الله العظمی آقا سید محمد کاظم یزدی(صاحب عروه) و نیز مرحوم آیت الله العظمی میرزا حسین نایینی_{(اعلی الله مقامهم)} تلمّذ فرمودند. همچنین در حضور آیت الله آقا سید ابوالحسن اصفهانی_{(قدس سره)}  و آیت الله شریعت اصفهانی_{( رحمه الله )} (شیخ الشریعه) به تحصیل و تکمیل علوم پرداختند.

برای پرداختن به مقام علمی آن مرجع بزرگوار به بیان ماجرایی اکتفا        می کنیم:

حضرت آیت الله العظمی بروجردی_(ره) از کسانی بودند که بقا بر تقلید میت را جایز نمی دانستند٬کمی قبل از وفات مرحوم آیت الله آقا سید ابوالحسن اصفهانی ٬ مرحوم آقا میر سید علی_(ره) به اصرار فضلا برای مدت  20 روز  به  قم آمدند و درس «برائت» را شروع  کردند.

با فوت مرحوم آقا سید ابوالحسن دروس حوزه تعطیل می شود ٬در یکی از مجالس بزرگداشت که ایشان و آقای بروجردی حضور داشته اند٬ بعضی از فضلا به آقای بروجردی عرض می کنند: آقا! مقلدان شما در زحمتند٬خوب است که این مسأله بقا بر تقلید میت را با آقا میرسید علی مذاکره کنید ٬بلکه تجدید نظری برایتان پیش آید.آقا میر سید علی_(ره) از آقای بروجردی سوال می کنند : اشکال شما چیست؟ مرحوم آقای بروجردی یکی دو مورد را بیان می کنند و مرحوم آقا میر سید علی_(ره) پاسخ می دهند. در جلسه ی دوم آقای بروجردی می فرمایند: نظرمان برگشت . در مسایل عمل شده ٬ بقا بر تقلید از میّت را جایز می دانم٬ بگویید رساله را تغییر دهند.

ایشان با همه ی وجهه ی علمی که داشتند ٬ نوعاً مردم را به مرجع عام هر عصر در امر تقلید ارجاع می دادند ولی  با این همه منشأ پرورش و تربیت علما  ٬فضلا و اندیشمندانی فرزانه گردیدند که به عنوان نمونه می توان به بزرگانی چون:

آیات عظام  سید محمد محقق داماد٬ امام خمینی_(ره) ٬آقا سید شهاب الدین نجفی مرعشی ، میرزا هاشم آملی _{(قدس سرهم)}٬  مرحوم آیت الله شهید حاج شیخ مرتضی مطهری ٬مرحوم آیت الله آقا میر سید محمد یثربی (اخوی گرامی حضرت آیت الله حاج سید مهدی  یثربی که در جوانی به رحمت ایزدی پیوست) ٬مرحوم آیت الله آقا سید کاظم اراکی گلپایگانی ٬مرحوم آیت الله آقای مجتهدی تبریزی٬ مرحوم آیت الله شیخ جواد آقا جفرودی ٬ مرحوم آیت الله حاج میرزا حسن یزدی ٬آیتین اخوان مرعشی_{(رحمه الله علیهما)} و فقیه شهید علامه حضرت آیت الله حاج آقا سید مهدی یثربی_{(رضوان الله علیه)} اشاره نمود.

زندگی نامه حضرت آیت الله آقای حاج سید مهدی یثربی^{(قدس سره)}

ولادت

حضرت آیت الله  حاج سید مهدی یثربی_{(قدس سره)} در روز عید مبارک غدیرخم(18 ذیحجه) سال 1343ه.ق. (1304ه.ش.) در کاشان و در بیت علمی مرحوم آیت الله سید محمد رضا کاشانی _(ره)  دیده  به جهان گشودند.

دوران کودکی و نوجوانی

در سن 5/3 سالگی پدربزرگوارشان را که از دوستان آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری مؤسس حوزه علمیه قم بود از دست دادند و درحمایت برادر والامقامشان مرحوم آیت الله العظمی آقا میر سید علی یثربی_(ره) به سن رشد رسیدند.

مقارن با پایان دوران طغیان رضاخانی ،به فراگیری مقدمات و ادبیات در حوزه پرداختند وپس از مهاجرتی کوتاه به قم ، مجدداً در کاشان و در حوزه ای که به امر برادر عالیقدرشان تأسیس شده بود به ادامه تحصیل پرداخته ، از محضر مدرسین و اساتیدی چون مرحوم آیت الله آقای  حاج شیخ محمود نجفی_{(طاب ثراه)} در سطوح متوسطه و مرحوم آیت الله العظمی آقا میر سید علی یثربی_(ره)  در قسمتی از سطوح عالیه بهره جستند.

دوران جوانی و تحصیل در قم

در سال  1368 ه.ق به قم رفته  و پس از تکمیل سطوح عالیه در نزد اساتیدی همچون حضرات آیات سلطانی طباطبایی_(ره)   و نجفی مرعشی_(ره)   به درس خارج مرحوم آیت الله العظمی بروجردی_(ره)  حاضر شدند. همچنین از محضر اساتید بزرگ حوزه در فقه و اصول ،آیات عظام مرحوم امام خمینی_{(قدس سره)} رهبر کبیر انقلاب ، سید محمد محقق داماد ، گلپایگانی و اراکی_{(رضوان الله علیهم)} کسب فیض نمودند . در مباحث تفسیر قرآن و فلسفه استاد بزرگ علامه طباطبایی_(ره) نیز شرکت نموده ، تا سال 1379ه. ق (1338 ه.ش)به تحصیل و تدریس  در حوزه قم اشتغال داشتند.

بازگشت به کاشان (بر عهده گرفتن زعامت دینی حوزه های علمیه و مردم)

پس از فوت ناگهانی اخوی گرامیشان که محور مسائل مذهبی و علمی و اجتماعی منطقه  بود ، به امر مرحوم آیت الله بروجردی_(ره)  و اشاره سایر اساتید از جمله امام راحل به کاشان مراجعت نمودند و در اولین روزهای استقراردر کاشان ، از سوی امام خمینی_{(قدس سره)}  به وکالت ایشان در امور شرعی و تصدّی امور مذهبی شهر منصوب گشتند . مردم منطقه که تنها یادگار این بیت رفیع (با سابقه هفتصد سال)را بعد از رحلت برادر در بین خود دیدند ، به دور وی جمع شدند و او نیز بدون هیچ قیدی ، به اصلاح امور مردم به خصوص طبقه محروم پرداخت . در طول این خدمت بزرگ (قریب نیم قرن) خانه های بسیاری را برای محتاجان بنیاد نهاد ؛ بیماران زیادی با تأمین وسایل لازم و هزینه مورد نیاز از سوی ایشان درمان شدند ؛امکانات ازدواج برای بسیاری از جوانان بی همسر با وجوهات شرعی و با حمایت ایشان فراهم شد ؛گروه زیادی ازجوانان بیکار به کار مشغول شدند ؛منازعات و اختلافات خانوادگی، منطقه ای و اجتماعی فراوان را با سرانگشت تدبیر و نفوذش حل وفصل نمود؛ بناهای خیر و عام المنفعه ی متعدّد را بنیاد نهاد یا طرح و تمهید آغاز آن را سبب شد.

فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی

در آغاز استقرار در کاشان به تدریس در حوزه پرداخت و درماه مبارک رمضان و ماه محرم در جهت احیا ی سنت حسنه اسلاف بزرگوار خود به موعظه و سخنرانی و برگزاری مراسم مختلف اهتمام ورزید . برای نخستین بار در کاشان و شاید هم در کشور، دفتر اعزام مبلغ تأسیس نمود و با درایت و سلیقه ی تمام ، تعداد قابل توجهی از فضلا و طلاب حوزه های علمیه  را به روستاها وبخش ها و شهرهای اطراف و حتی استان های دیگر از جمله شهرکرد اعزام نمود و این جاذبه ، سالیان سال است که چراغ دین را پر فروغ تر و ارزش های اسلامی را در سطح منطقه مستحکم تر   می نماید .

ایشان با تلاش و جدیت و عشق و علاقه به اسلام و روحانیت ، حوزه ای علمی در شهر کاشان بنا نهاد که از آغاز با برنامه ای مشخص به جذب و تربیت جوانان و طلاب علاقه مند پرداخت و با این کار ، تحولی بنیادی در شهر  و روستاهای اطراف ایجاد نمود تا جایی که کمتر روستایی را می توان یافت که از میان جوانان آن کسانی درس حوزه را نخوانده باشند .

نتیجه آن که بسیاری از تربیت شدگان آن مدرسه عهده دار خدماتی چون امامت جمعه ، قضاوت ، تدریس در حوزه و دانشگاه می باشند و فراوانی شهدای این حوزه در طول دوران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس ، حاکی از همراهی آن با ارزش های دینی و مردمی است . از دیگر خدمات ارزنده ی ایشان که بیانگر بینشی عمیق نسبت به مسایل اجتماعی می باشد ، تأسیس بنایی در جوار مدرسه علمیه برای فعالیت های فرهنگی و برگزاری سخنرانی های مذهبی است.

ایشان با دعوت از علما و اساتید حوزه های علمیه مانند علامه شهید آیت الله مطهری ، شهید هاشمی نژاد و حضرات آقایان مکارم شیرازی ، سبحانی ، نوری همدانی، محقق داماد_{(رضوان الله علیهم)} و... راه بینش  مذهبی خالص و دور از التقاط را بر روی جوانان و تحصیل کردگان منطقه گشودند و همزمان با تحول مذهبی  در دانشگاه ها دست مرموز منافقین فرهنگی و فکری را از این شهر قطع نمودند.

همان عشق و علاقه وافر حضرت ایشان به گسترش فرهنگ اسلامی ، باعث شد که دست به کار تأسیس مدرسه علمیه ای در قمصر کاشان شود تا شرایط بهتری برای تحصیل و مطالعه طلاب در ایام گرمای تابستان کاشان فراهم شود .

با اینکه ساواک ، سخت به کارشکنی و ممانعت برخاست ، ولی همّت والای آن بزرگوار بر همه موانع غلبه نمود و اکنون بنای رفیع این مدرسه به نام حضرت ولی عصر^{(عجل الله تعالی فرجه الشریف)}محفل فعالیت و شور و شوق  علمی و دینی طلاب است.

در کنار مطالب فوق ، باید به علاقه وافر ایشان به تدریس و تعلیم و تربیت اشاره نمود، به گونه ای که با وجود همه مشکلات و مشاغل سیاسی و اجتماعی ، از مقدمات دروس حوزوی تا سطوح عالی آن را تدریس کرده ، سال های متمادی طلاب و فضلا از درس خارج فقه ایشان بهره مند می شدند . صاحب این روحیه بلند و آینده نگر ، تأسیس مدرسه علمیه خواهران به نام مکتب کوثر را وجهه ی همت خود قرار داده ، تعداد زیادی از خواهران مشتاق دروس حوزوی را برای تحقق امور تبلیغی ، فرهنگی و علمی در سطح شهر و اطراف آن پرورش داد.

از خدمات دیگر ایشان برای اشاعه فرهنگ قرآن ، تشویق و حمایت طرح ابتکاری یکی از طلاب ، در تدریس قرآن به سبک جدید بود . سپس با معرفی وی به قم ، تعلیم قرآن به روش جدید در سراسر کشور گسترش یافت. همچنین نزدیک به چهل سال است که به امر ایشان و حمایت گسترده این بزرگوار ،کلاس های آموزش قرآن و معارف دینی در فصل تابستان تشکیل می شود و کودکان و نوجوانان و جوانان در شهر و روستاها و شهرهای اطراف ، در مقابل خطرات فرهنگی ایمن     می شوند . حضور گسترده برادران و خواهران طلبه در مدارس و آموزشگاه های شهرستان در طول سال تحصیلی  نیز از برکات همین سیره پسندیده است.

فعالیت های عظیم عام المنفعه و مبارزه با فساد

موضوع دیگر مورد توجه ایشان ، مسایل خاص جوانان به ویژه ازدواج و تحصیل بود . با تأسیس صندوق قرض الحسنه و وام ازدواج و اهتمام به بنیاد یک خوابگاه بزرگ دانشجویی در تهران ، به دوآرمان بسیار بلند خود جامه عمل پوشاندند و علاوه برآن ، ضمن زدودن دردهای محتاجان ، زمینه را برای تحصیل جوانان و رشد فرهنگی جامعه و نیز مبارزه با ربا خواری فراهم ساختند.

درهمین راستا ، باید به تأسیس درمانگاه با بودجه بعضی مؤمنین و نیز ایجاد قبرستان وسیع و کم نظیر (برای رفع مضیقه شهر)اشاره نمود . ایجاد زائرسرای رضویه در مشهد مقدس و تدارک بناهای وابسته به آن (که حتی اردوهای فرهنگی تابستانی را به رایگان اسکان می دهد) اقدامی  است خیرخواهانه و مدبّرانه که در زمان انجام آن ،یکی از بهترین اقدامات در عرصه فرهنگی و اجتماعی بوده ، در آینده نیز به صورت گسترده تر پاسخگوی  نیازهای مردم خواهد بود. علاوه بر این ها ، احداث ده ها مسجد و حسینیه و حمام در شهر و روستاها را می توان از تدابیر این عالم روشن ضمیر در عرصه تبلیغ دین و خدمات عام المنفعه اجتماعی و فرهنگی برشمرد.

مبارزه با مظاهر شرک و فساد و طواغیت ، وظیفه ای است حساس برای روحانیت شیعه در طول تاریخ که آن مرحوم ، نقشی چشمگیر در این زمینه داشتند . ایشان در ایام تبلیغی، مناطقی را برای تبلیغ انتخاب می کرد که دورافتاده ترین نقاط از فرهنگ اسلامی و شیعی بود و حتی پس از سال ها خدمت در مسیر اسلام ، بیش از هر چیز به خدمات دوره تبلیغشان چشم امید داشتند.پس از انتقال به کاشان ، در حساس ترین شرایط بعد از رحلت آیت الله العظمی بروجردی_(ره) که دیکتاتوری پهلوی مصمم به جلوگیری ازگسترش قدرت روحانیت بود،ایشان رابطه خود را با امام خمینی_{(قدس سره)} تقویت نمودند ودر اعتصاب مساجد و مجامع نقش اساسی عهده دار بودند.

موضع گیری های آشکار آن مجاهد شجاع در حادثه فیضیه و تشکیل مجالس سوگواری به همین مناسبت ، اعتراض به برگزاری جشن های منحوس 2500 ساله و تغییر تاریخ هجری و انتخابات فرمایشی مجلس طاغوت و فعالیت های فرهنگی و مردمی گسترده ، ایشان را سخت مورد تهاجم ساواک قرار داد ، تا آن جا که شبانه به مدرسه علمیه ایشان حمله نمودند تا به خیال خود زهر چشمی بگیرند.

مبارزه ی صریح و بی پرده و شجاعانه ایشان به رسوخ فرهنگ غرب در مملکت از طریق سینماها و مراکز فساد ، بُعد دیگری از شخصیت این عالم دینی است . برای نمونه ، میخانه ای را که توسط یکی از دست نشاندگان رژیم درکاشان بنا شد با اعتراض و برگزاری تجمع گسترده ی مردمی به مسجد مبدل نمودند و به نام «مسجدالحسین^{(علیه السّلام)}» جاودانه ساختند .

حضرت آیت الله یثربی_{(قدس سره)}که وارث شجاعت و شهامت اجداد طاهرینش بود در تظاهرات مردمی علیه رژیم طاغوت ، همه روزه پیشاپیش انبوه متظاهرین حرکت نموده ، سیمای همیشه نورانی و قاطع او موجب دلگرمی مردم مبارز بود . نمونه یکی از اقدامات شجاعانه وی ، در حادثه آوردن کولی های ساختگی به کاشان ظاهر شد. رژیم طاغوت ابتدا قصد داشت این توطئه را درکاشان (به جای کرمان)اجرا کند که حضرت آیت الله یثربی_{(قدس سره)} در اعلامیه ای این ترفند خائنانه را رسوا و رئیس شهربانی را تلفنی این چنین تهدید کردند: «آقای رئیس ! می خواهی رئیس شهربانی کاشان باشی یا رئیس شهربانی جهرم ؟» و این درست همزمان با روزهایی بود که رئیس شهربانی جهرم توسط ملت قهرمان آن منطقه کشته شده بود!

در دوران انقلاب ، خانه ی او مأمن بسیاری از شخصیت های شناخته شده و تحت تعقیب رژیم بود که به مناسبت های ایام ، از وجود آنان برای ترغیب مردم و تسریع در حرکت نهضت استفاده می نمودند . وی با استفاد از قدرت معنوی ونفوذ اجتماعی و سابقه ی درخشان خدمت گزاری خود ، به خوبی انقلاب را در منطقه هدایت و رهبری نموده،با احاطه ی کامل بر اوضاع از نفوذ منحرفین ممانعت کردند . به خصوص  باید به تدبیر ایشان در ممانعت از رخنه گروه های خرابکار و سودجو در کارخانجات و روستاها اشاره نمود.

دو نکته مهم درباره فعالیت ها و اقدامات این پیرخدوم در دوران انقلاب گفتنی است، اول آن که : در اسناد و پرونده های ساواک ، ایشان جزء روحانیان و علمای طراز اول کشور به حساب آمده ، در میان روحانیت کاشان ، در مرحله ی اول نفوذ سیاسی ، اجتماعی و مذهبی قرارگرفته بودند ، تا جایی که بارها دستور تحقیق و بررسی درباره فعالیت های ایشان و پیگیری اقداماتشان توسط سازمان امنیت کشور صادرشد . دوم : حجم زیاد اعلامیه ها ، پیام ها ، تبیین مواضع ، تشریح  دقیق و جامع حوادث وعملکرد دستگاه طاغوت ،بیانگر دلسوزی ،تیزبینی،درایت،همه جانبه نگری و تدبیر او در مدیریت حرکت انقلاب در منطقه و نیز جهت دهی درست به مسیر اعتراضات بود . تا جایی که در یکی از اعلامیه ها ، چند ماه قبل از بهمن 57، سقوط حکومت پهلوی را پیش بینی نمودند و این نبود جز نگاه تیز و عمیق و آگاهی بالای سیاسی ایشان . بسیاری از اعلامیه هایی که با امضای روحانیت کاشان یا حوزه علمیه کاشان منتشر می شد ، به قلم ایشان بود ؛ دست نوشته های به جا مانده از ایشان ، سند محکمی بر این موضوع است.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، امام خمینی_{(قدس سره)} از ایشان تقاضا نمودند که برای حضور در مجلس خبرگان برای تدوین قانون اساسی نامزد شوند . ایشان گرچه دلایل عدم حضور خود در این مجلس را طی بیانیه ای عمومی تشریح نمودند ، لکن  نظرات فقهی و سیاسی شان را نیز در این زمینه  شفاهاً و کتباً اعلام کردند. همزمان با اقامه نماز جمعه در تهران و دیگر شهرهای مهم ، امام راحل ایشان را برای اقامه نماز جمعه در کاشان مأمور کردند . در عرصه سیاسی ، به خاطر داشتن اطلاعات وسیع ، تصمیمات سنجیده و به موقع می گرفتند .مثلاً از آغاز ، با حاکمیت لیبرال ها و التقاطیون و الحادیون در ستیز بودند. به همین دلیل در اولین انتخابات ریاست جمهوری ، رأی منفی به بنی صدر را صریحاً اعلام داشته ، مکرراً وی را استیضاح نمودند . موضع گیری های دقیق در سایر انتخابات و آثار رهنمودهای راهگشای ایشان عمق نگرش سیاسی شان را نشان می دهد.

حضور مستمر در جبهه های دفاع مقدس و تشویق و تقویت مادی و معنوی رزمندگان اسلام ، حضور در کلیه خانه ها شهدای گرانقدر و ایثارگران منطقه ، حضور در مراسم مختلف مربوط به شهدا و تفقد از خاندان شاهد و ایثارگر،نکته ای است که هیچ گاه از اذهان پاک نخواهد شد. سخنرانی های شورآفرین ایشان در مراسم اعزام رزمندگان به جبهه های نبرد و نیز گفت وگوهای این پدر مهربان با مجاهدان جبهه های  دفاع مقدس در نقاط مختلف جنوب و غرب ،شخصیت  ایشان را به یکی از همراهان ثابت بسیجیان سلحشور تبدیل کرده بود . خدمات پشتیبانی و هدایای نقدی و جنسی که به دستور ایشان یا مستقیماً توسط خود ایشان به جبهه ها تقدیم  می شد،حتماً شکل دهنده خاطرات شیرین و به یاد ماندنی از ایشان است . در این  باره این جمله را از سردار شهید حاج احمد کاظمی (فرمانده وقت لشگر نجف اشرف) بخوانید : «از مسئولینی که به این منطقه آمده اند ،هیچ کدام به مانند حضرت آیت الله یثربی_{(قدس سره)} ، این قدر کمک مالی نکرده اند.» ایشان همچنین با تشکیل ستاد بازسازی در شهرستان کاشان ، نقش مؤثری دربازسازی مناطق آسیب دیده از جنگ ایفا نمودند.

شهادت

بیماری ریوی ایشان که یک سال قبل از رحلتشان آشکار شد ، ناشی از مصدومیت شیمیایی بود که این، خود مؤید حضور مستمر این مجاهد بزرگ درجبهه های نبرد علیه دشمن متجاوز می باشد. همچنین نقش تعیین کننده ی این عالم خدمت گزار و حضور مخلصانه در اکثر مجامع و همایش های علمی- فرهنگی و عمرانی و سخنرانی های مؤثر در جلسات عمومی ودانشجویی ، جالب توجه بود.

تأکید فراوان بر وحدت و همدلی همه نیروهای انقلاب در خط امام و رهبری برای رسیدن به آرمان های انقلاب اسلامی ، تشویق همگان به تهذیب و تلاش و سازندگی و تقویت استعداد ها اهتمام به امور ایثارگران و خانواده های  معظم شاهد ، تلاش مستمر برای توسعه وپیشرفت منطقه و رفع نیازمندی های ضروری مردم ،باعث شده بود تا همواره نقطه ی اتکا ی و مایه ی امیدواری مسئولین و خدمت گزاران و مردم این سامان باشند. انتصاب حضرت ایشان به نمایندگی امام راحل در منطقه (سال1362)حاکی از توانمندی ها و خصوصیات علمی و اخلاقی و سیاسی ایشان بود. همان طور که انتخاب آن فقیه وارسته به عنوان نماینده اول مجلس خبرگان رهبری توسط مردم استان اصفهان و حضور در یکی از اصلی ترین و مهم ترین کمیسیون های خبرگان ، بیانگر نفوذ معنوی و جامعیت و عمق حضور مؤثر ایشان در صحنه های دینی وسیاسی است.

کلام آخر آن که : تفسیر عینی فرمایش رسول اکرم^{(صلی الله علیه و آله)} که «علما دژهای مستحکم دین اسلام هستند» در شخصیت جامع الاطراف این سلاله پیامبر^{(صلی الله علیه و آله)} کاملاً مشهود بود.

و سرانجام ، این عالم جلیل القدر ، شامگاه شنبه ششم رمضان المبارک1427 ه.ق (هشتم مهر ماه 1385 ه.ش) ودر روز زیارتی حضرت علی بن موسی الرضا^{(علیه السّلام)}به ملکوت أعلی پیوست و امّت علاقه مند ، ایشان را در یکی از بی نظیرترین بدرقه های تاریخ و با زبان روزه درمسیری به طول بیش از  6 کیلومتر تا دارالسلام کاشان  تشییع و با آن عالم شهید وداع نمودند.

درود و صلوات ما به روان پاک و مطهر آن عالم بزرگوار

منبع :

كتاب «تنديس خدمت»

شرح حال عالم خدوم و مردمي ، حضرت آيت الله حاج سيد مهدي يثربي (قدس سره)

نويسنده :

راضيه علي اكبري