افتتاح كانال اطلاع رسان كانون در تلگرام

كانال اطلاع رسان كانون  فرهنگی هنری توحید کاشان در   تلگـرام

این  كانال  به منظور سهولت در اطلاع رسانی اخبار و فعاليت های  كانون فرهنگی هنری توحید  ایجاد شده است.

علاقه مندان به دریافت  اخبار و فعاليت های كانون فرهنگی هنری توحیدکاشان می توانند با كليک بر روی آدرس زير به اين كانال بپيوندند. 

https://t.me/ktovhid

ضیافت آسمانی ها

ثبت نام اوقات فراغت تابستان کانون شروع شد!

 

دیدار با خانواده شهدا

'خرمشهر را خدا آزاد کرد' ^{_{امام خمینی (ره)}}

دیدار با خانواده شهدا به مناسبت فتح خرمشهر

به مناسبت گرامی داشت سوم خرداد ، سالروز فتح شکوهمند خرمشهر، جمعي اعضای کانون توحید و نمازگزاران مسجد حضرت علی اصغر(ع)  از خانواده شهید فتح خرمشهر، غلامحسین دستاران ديدار کردند  خانواده شهید خاطراتي از رشادت ها و ايثار گري هاي شهيدشان بازگو نمودند.

 

ادامه عکس ها

ادامه نوشته

ولادت امام زمان (عج)

به بهانه نیمه شعبـان سالروز ولادت منجی عالم بشریت

مرحوم فشندی تهرانی می گوید:«در مسجد جمکران اعمال را به جا آورده ،به همراه همسرم بر می گشتم .در راه ،آقایی نورانی را دیدم که داخل صحن شده ،قصد دارند به طرف مسجد بروند. با خود گفتم :این سید در این هوای گرم تابستان تازه از راه رسیده و [حتماً]تشنه است.به طرف سید رفتم و ظرف آبی را به ایشان تعارف کردم . [سید ظرف آب را گرفت و نوشید] و ظرف آن را برگرداند در این حال عرضه داشتم :آقا شما دعا کنید و فرج امام زمان را از خدا بخواهید تا امر فرج ایشان نزدیک شود!

آقا فرمودند :«شیعیان ما به اندازه آب خوردنی ،ما را نمی خواهند. اگر بخواهند ،دعا می کنند و فرج ما می رسد».

این سخن را فرمود و تا نگاه کردم کسی را ندیدم. فهمیدم که وجود اقدس امام زمان را زیارت کرده ام و حضرتش ،امر به دعا کرده است»   _{[شیفتگان حضرت مهدی ^{(عجل الله)}  :احمد قاضی زاهدی  جلد ۱    صفحه ۱۵۵]}

 واقعا شنیدن این مطلب از مولایمان بسیار دردناک است که ایشان فرمودند که ما ایشان را حتی به اندازه ی آب خوردن هم نمی خواهیم.. درست است ؛ می دانیم که ما منتظر واقعی نبودیم ؛ اما  این را می دانم که هر صبح جمعه در دعای ندبه با چشمان گریان میگوییم:

مَـتــــی نَنـــتَـــفعُ مِـن عَــذبِ مــآئِــکَ فَـــقَد طـــالَ الصَّــــدی

آری  مولای مهربانم ، کی از چشمه ی آب زلال تو بهره مند می شویم که تشنگی به درازا کشید…

تعجیل درفرجش و سلامتی وجود نازنینش صلوات

اعیاد شعبانیه مبارکباد

آداب عید نوروز

هنگام تحویل سال نو و آداب عید

در ایام عید نوروز وظایفى داریم که رعایت آنها سبب رشد و تعالى ما مى‌شود که در اینجا به برخى از آن وظایف اشاره مى‌کنیم:

 1. خواندن نیایش تحویل سال؛

 با نو شدن طبیعت، از صمیم دل این ندا را برآوریم که: "یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبر اللیل و النهار یا محوّل الحول و الاحوال حوّل حالنا الى احسن الحال" اى قلب کننده قلب‌ها و چشم‌ها؛ اى تدبیر کننده شب و روز اى متحول کننده حالات، حال ما را به بهترین حالات متحوّل کن.

 

2. پوشیدن لباس تمیز؛ امام صادق علیه‌السلام فرمودند: "هنگامى که نوروز آمد، غسل کن و پاکیزه‌ترین لباس‌هاى خود را بپوش و با خوش‌بوترین عطرها خود را معطر ساز."(24)

 

3. گشایش در زندگى خانواده؛

برخى سخنان اهل‌بیت علیهم‌السلام سرپرست خانواده را به سخاوت و گشایش در زندگى در ایّام عید فرا خوانده تا خاطره‌اى شیرین و به یاد ماندنى براى اهل خانه به جاى ماند و حالت جشن و شادى پیدا کند. روزى شهاب به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: “حق زن بر شوهرش چیست؟” حضرت ‌فرمودند: “...هر میوه‌اى که مردم از آن مى‌خورند، باید به اهل خانه خود بخوراند و خوراکى را که مخصوص ایام عید است و در غیر ایام به آنها نمى‌رساند، در ایام عید براى آنان تهیه کند.”(25)

 

4. روزه گرفتن و برپایى نماز؛ امام ششم علیه‌السلام فرمودند: “چه خوب است که در این روز روزه‌دار باشیم.”(26) دستور چهار رکعت نماز، سجده شکر و دعاى مخصوص این روز هم مورد سفارش قرار گرفته است.

 

5. درس عبرت گرفتن؛ توجه کنیم که وارد بهار شده‌ایم و باید از این دگرگونى طبیعت درس عبرت بگیریم.

 

6. دید و بازدید؛ از دیگر آداب عید نوروز، دیدار برادران و خواهران مسلمان و آگاهى از شادى‌ها و اندوه‌هاى آنان است. معصوم علیه‌السلام در این باره مى‌فرماید: “این روز نوروز است که مردم در آن اجتماع دارند و همدیگر را ملاقات مى‌کنند تا ...”(27) دیدار با خانواده شهدا، جانبازان و آزادگان عزیز؛ و شادباش گفتن سال نو به آنها در این ایام، داراى اهمیت فوق‌العاده‌اى مى‌باشد.

 

7.‌ ‌بررسى اعمال گذشته؛ بررسى کنیم که یک سال را چگونه سپرى کردیم و محاسبه‌اى انجام دهیم که چه قدر گناه کرده‌ایم، آبروى چند نفر را بردیم و چقدر کار خیر انجام داده‌ایم؟ اگر اوصاف زشتى در ما هست، در رفع آنها بکوشیم و اگر کارهاى خیرى انجام داده‌ایم، کوشش کنیم که در آینده مداومت داشته باشد. ‌ ‌

 

8. کینه‌ها را از دل برکنیم؛ با آمدن بهار، باغ دلمان را پر شکوفه کنیم و همراه با باران بهارى زنگار کینه‌هاى گذشته را از دل برکنیم و سعى کنیم این قدرت روحى را در برابر افردى که با آنها دشمنى داریم، بیشتر کنیم و محبت آنها را در قلب خود ایجاد کنیم، اگر چه ممکن است آنها به ما بدى کرده باشند.

 

9. با کسانى که کدورت داریم آشتى کنیم؛ مؤمن باید سعى کند جلوى کدورت‌ها را بگیرد و این ایام فرصت خوبى براى زدودن کدورت‌هاست، لذا آشتى با آنها خدا را خشنود و پشت شیطان را به خاک مالیده و بنده خدا را خوشحال مى‌کند.

 

10. رفتن به اماکن مطهره؛ رفتن به اماکن مطهره مثل حرم ملکوتى حضرت  امام رضا علیه‌السلام  از اهمیت والایى برخوردار است.

 

11. رسیدگى به فقرا؛ با کمک به فقرا، آنان را در شادى خودمان شریک نمائیم.

 

12. دورى از اسراف؛ از جمله امورى که توجه بدان لازم و ضرورى مى‌باشد، این است که در مهمانى دادن و پذیرایى، از اسراف جلوگیرى کنیم و بدانیم کمال ما در ولخرجى و سفره‌هاى رنگین آن‌چنانى نیست.

 

اختتامیه ضیافت5

همزمان بادهه ولایت وعید سعید غدیر خم اختتامیه طرح تابستانی 5 برگزار شد دراین مراسم 47نفر از شرکت کنندگان درطرح تابستانی جوایز خود را دریافت نمودند.

روایت تصویری

 

 

 

 

 

 

 

دهه فجرگرامی باد

 

وقایع ایام‌الله دهه فجر انقلاب اسلامی:

وقایع ۱۲بهمن از ایام‌الله دهه فجر

۱۲بهمن روز ورود روح‌الله خمینی به ایران-در این روز بزرگترین استقبال تاریخ در تهران برگزار شد؛ بطوری که طول جمعیت استقبال کننده از آیت‌الله خمینی به ۳۳ کیلومتر رسیده بود. در ساعت ۹:۵۰ دقیقه بامداد روز دوازدهم بهمن هواپیمای حامل خمینی در میان تدابیر شدید امنیتی در فرودگاه مهرآباد برزمین نشست. خمینی پس از ورود به فرودگاه و ایراد سخنرانی طبق برنامه‌ای که از قبل تنظیم شده بود عازم گورستان بهشت زهرا شد…

خمینی در میان استقبال گسترده مردم تهران در ساعت یک بعد از ظهر وارد قطعه ۱۷ که مدفن شهدای انقلاب بود شد و سخنرانی خود را ایراد نمود.

وقایع ۱۴ بهمن از ایام‌الله دهه فجر

روز شنبه ۱۴ بهمن از ایام‌الله دهه فجر در محل مدرسه شماره ۲ علوی یک مصاحبه مطبوعاتی با حضور قریب به سیصد خبرنگار ایرانی و خارجی برگزار شد که در آن ابتدا خلاصه‌ای از نظریات آیت‌الله خمینی خوانده شد؛ سپس سوالات خبرنگاران آغاز گردید که خلاصه‌ای از پاسخ خمینی به این شرح بود:

«کاری نکنند که مردم را به جهاد دعوت کنم، اگر موقع جهاد شد می‌توانیم اسلحه تهیه کنیم. دولت را بزودی معرفی خواهیم کرد. اعضای شورای انقلاب تعیین شده‌اند. از ارتش می‌خواهم هرچه زودتر به ما متصل شود. ارتشیان فرزندان ما هستند، ما به آنها محبت داریم باید به دامان ملت بیایند. قانون اساسی که تدوین شده به آراء عمومی گذاشته می‌شود تمام اتباع خارجی بطور آزاد در ایران زندگی خواهند کرد.     »

 

وقایع روز ۱۶ بهمن از ایام‌الله دهه فجر

روز ۱۶ بهمن و تعیین دولت موقت-خمینی در روز ۱۶ بهمن طی فرمانی مهدی بازرگان را به عنوان نخست وزیر موقت تعیین و معرفی کرد. عصر همان روز در سالن سخنرانی مدرسه علوی یک مصاحبه مطبوعاتی بین‌المللی ترتیب داده شد، در این جلسه بازرگان برنامه و وظایف دولت موقت را تشریح کرد و افزود برگزاری همه پرسی درباره تغییر رژیم، برگزاری انتخابات مجلس موسسان و انجام انتخابات مجلس از وظایف این دولت است.

وقایع روز ۱۹ بهمن از ایام‌الله دهه فجر

 

روز نوزدهم بهمن ماه بزرگ‌ترین راه پیمایی انقلاب صورت گرفت. در قطعنامه پایانی راه پیمایی نخست وزیری مهدی بازرگان توسط تظاهرکنندگان تایید شد.

 

وقایع ۲۰ بهمن از ایام‌الله دهه فجر

در روز ۲۰ بهمن ماه که مصادف با روز جمعه بود، مردم در دانشگاه تهران اجتماع کرده بودند تا سخنرانی رییس دولت موقت را استماع نمایند. در همین هنگام در غرب تهران درگیری شدیدی صورت گرفت؛ عده زیادی از افراد گارد شاهنشاهی به پادگان همافران نیروی هوایی حمله بردند و به محض آغاز درگیری آنان عده زیادی از جوانان وابسته به جناح‌های مختلف به نفع همافران وارد صحنه درگیری شدند. این درگیری خونین ده‌ها نفر کشته و مجروح بر جای گذاشت ولی در نهایت همافران توانستند حلقه محاصره نیروهای گارد را بشکنند.

وقایع ۲۱ بهمن از ایام‌الله دهه فجر

روز بیست و یکم بهمن ماه روز نبرد مسلحانه همه جانبه مردم و نیروهای دولتی بود. درگیری خونین مردم و لشگر گارد در این روز به اوج خود رسید؛ و جنگ تانک‌ها با مردم مسلح باعث کشته و زخمی شدن صدها نفر شد. آیت‌الله خمینی تهدید کرد در صورت عدم جلوگیری از کشتار لشگر گارد حکم جهاد خواهد داد.در اینروز چندین کلانتری توسط گروههای مسلح مردمی تسخیر شدند که در نتیجه آن مقادیر زیادی اسلحه به دست مردم افتاد. در همین روز فرمانداری نظامی تهران اعلامیه شماره ۴۰ را انتشار داد؛ بموجب این اعلامیه رفت و آمد مردم از ساعت ۱۶:۳۰ تا ۵ بامداد ممنوع اعلام شد. در پی اعلامیه مزبور اعلامیه دیگری صادر و منع عبور و مرور تا ساعت ۱۲ بامداد تمدید شد. مردم عملاً مقررات حکومت نظامی را باطل ساختند و تا صبح در خیابان‌ها با ایجاد حریق و راه بندان‌های متعدد مانع حرکت قوای نظامی می‌شدند.

وقایع ۲۲ بهمن از ایام‌الله دهه فجر

۲۲ بهمن از ایام‌الله دهه فجر ،در این روز به ترتیب زندان اوین، ساواک، سلطنت آباد، مجلسین سنا و شورای ملی، شهربانی، ژاندارمری و ساختمان زندان کمیته مشترک به تصرف مردم در آمد.در تسخیر شهربانی سپهبد رحیمی فرماندار نظامی تهران به دست انقلابیون مسلح افتاد. پادگان باغشاه و دانشکده افسری، دبیرستان نظام، زندان جمشیدیه، پادگان عشرت آباد و پادگان عباس آباد یکی پس از دیگری تسلیم شدند و آخرین مرکزی که به تصرف درآمد رادیو و تلویزیون بود.

 

تصمیم شورای عالی ارتش(مقاله دهه فجر)

ساعت ۱۰ بامداد روز ۲۲ بهمن شورای فرماندهان نیروهای مسلح در ستاد مشترک تشکیل گردید. نظامیان حاضر در جلسه عبارت بودند از: عباس قره باغی، جعفر شفقت، حسین فردوست، هوشنگ حاتم، ناصر مقدم، عبدالعلی نجیمی، احمدعلی محققی، عبدالعلی بدره‌ای، امیرحسین ربیعی، کمال حبیب اللهی، عبدالمجید معصومی، جعفر صانعی، اسدالله محسن زاده، حسین جهانبانی، محمد کاظمی، خلیل بخشی آذر، علی محمد خواجه نوری، پرویز امینی افشار، امیر فرهنگ خلعتبری، محمد فرزام، جلال پژمان، منوچهر خسروداد، ناصر فیروزمند، موسی رحیمی لاریجانی، محمد رحیمی آبکناری و رضا وکیلی طباطبایی.ریاست شورای عالی ارتش بر عهده عباس قره باغی بود. پس از گزارش فرماندهان نیروها از وضعیت موجود بحث پیرامون همبستگی ارتش با مردم آغاز شد؛ اکثرا موافقت خود را اعلام نمودند و سرانجام اعلامیه‌ای مبنی بر بی طرفی ارتش تهیه و بامضا رسید. پس از تصمیم شورای عالی، ساعت یک بعد از ظهر خبر تصمیم شورای عالی ارتش در اختیار رادیو و تلویزیون گذاشته شد. رادیو ایران برنامه عادی خود را قطع و اعلامیه را قرائت کرد. لحظه‌ای بعد نیروهای انقلاب محوطه صدا و سیما را تصرف نمودند و خبر سقوط رژیم سلطنتی پهلوی از صدا و سیما اعلام شد.

مراسم دهه فجر(مقاله دهه فجر)

هرساله در طول دهه فجر مراسم و یادبودهای زیادی در کشورمان  انجام می گیرد.

همچنین جشنواره فجر که بزرگترین جشنواره دولتی فیلم، تئاتر و موسیقی ایران است معمولا در طول دهه فجر برگزار می شود.

در مدارس کودکان کلاس‌های درس را با نوارهای رنگی، پرچم و عکس امام خمینی و  و رهبر عزیزمان سیدعلی خامنه‌ای تزئین می‌کنند.

 

چرا حضرت معصومه سلام الله علیها ازدواج نکردند؟

دهم ربیع الثانی مصادف با روز وفات حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها است. برای درک بیشتر و بهتر وجود مقدس آن بانوی بزرگوار لازم است نگاهی عمیق و جزئی در سیره زندگی آن حضرت داشته باشیم تا نکات و درس های لازم را فراگیریم. یکی از نکات با اهمیت زندگی ایشان که به دلیل حرمت وجود نازنین این بانوی بزرگوار کمتر بدان پرداخته می شود این است که حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها ازدواج نکردند. حال سؤال این است که علت یا علت های اساسی این کار چیست؟ و اساساً چه پیامهایی برای ما دارد؟

در روایات و تحلیل ها اینطور آمده که کفو مناسب آن حضرت وجود نداشته است. حال اگر معنای ازدواج نکردن ایشان را از این منظر به طور عمیق درک کنیم نکات کلیدی پیرامون ازدواج و همسر گزینی دریابیم.

با تاملی در ازدواج ائمه در می یابیم که هیچ یک از مردان اولیا الهی نیستند که به دلیل عدم کفویت ازدواج نکرده باشند. حتی شخصیت اول جهان اسلام حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم با افرادی ازدواج می کنند که هم کفو حضرت نیستند، یا امام حسنعلیه السلام با زنی ازدواج می کنند که قاتل ایشان می شود.

بنابراین زن باید در مرحله همسر گزینی بیش از مرد سعی کند تا کفو مناسب خود را برگزیند و مرد با غیر کفو خود نیز میتواند ازدواج کند. به عنوان مثال حضرت خدیجه آنقدر ازدواج نمی کنند و مجرد میمانند تا با کسی مانند وجود مبارک پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ازدواج کنند و در مورد حضرت زهرسلام الله علیها گفته شده که اگر نبود علی ابن ابیطالب علیه السلام کسی شایسته همسری ایشان نبود. در حالیکه حضرت امیر بعدها با خیلی کمتر از فاطمه زهرا ازدواج کردند.

چرا زن باید با هم کفو خود ازدواج نماید؟ وقتی زنی همسری مردی را می پذیرد باید تبیعیت هایی از همسرش داشته باشد که اگر آن مرد شایستگی کافی را نداشته باشد زن نمیتواند ریاست همچین مردی را بپذیرد. لازم است زنان احترم ویژه برای جایگاه همسرشان قائل باشند. پس  باید مردی را انتخاب کنند که شایسته همسری شان باشد.

الرِّجالُ قَوّامُونَ عَلَی النِّساءِ   مردان، سرپرست زنانند (سورة نساء آیه 34)

البته زنان به لحاظ فطری اینگونه هستند که تمایل دارند مردی سرپرستی آنها را برعهده داشته باشد. حال آنکه جامعه ای که به سمت غرب زدگی و روشنفکری پیش می رود معنایی برای این سخن قائل نیست که مرد را سرپرست زن بداند. دختران ما در خانه و مدرسه آماده نمی شوند که سرپرستی برای خود برگزینند. و تعلیمات سرپرست گریزی و سرپرست ستیزی روال غیر منطقی است که در جامعه شیوع پیدا کرده است.

حال که زنان می بایست از همسرانشان تبعیت کنند، پس حق بیشتری از همسرشان بر عهده ایشان است. اما این حقی که برای مردان تعیین شده آدابی دارد. مهترین این آداب این است که مردان به صورت مستقیم به استیفای حق خویش نپردازند.

امام سجاد عليه ‏السلام :
وَ اَمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَاَنْ تَعْلَمَ اَنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَها لَكَ سَكَنا وَ اُنْسا فَتَعْلَمَ اَنَّ ذلِكَ نِعْمَةٌ مِنَ اللّه‏ِ عَلَيْكَ فَـتُـكْرِمَها وَ تَرْفُقَ بِها وَ اِنْ كانَ حَقُّكَ اَوجَبَ فَاِنَّ لَها عَلَيْكَ اَنْ تَرْحَمَها؛
حق زن اين است كه بدانى خداوند عزوجل او را مايه آرامش و انس تو قرار داده و اين نعمتى از جانب اوست، پس احترامش كن و با او مدارا نما، هر چند حق تو بر او واجب‏تر است اما اين حق اوست كه با او مهربان باشى. (من لايحضره الفقيه ج 2، ص 621، ح 3214)

و لازمه حفظ حرمت مردان این است که حتی اگر در اختلافات خانوادگی حق با ایشان بود اهل مدارا و محبت با همسرشان باشند. و مدام از اشتباهات همسرشان چشم پوشی کنند. و در پی احقاق حق خود نباشند تا جایی که قرآن می فرماید اگر اختلافی بین زن و مرد پیش آمد حکمی بین آنها قرار گیرد و وظایفشان نسبت به یکدیگر را بیان نماید.

وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَیْنِهِمَا فَابْعَثُواْ حَكَماً مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَماً مِّنْ أَهْلِهَآ إِنْ یُرِیدَآ إِصْلاَحاً یُوَفِّقِ اللَّهُ بَیْنَهُمَآ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِیماً خَبِیراً
 و اگر از (ناسازگارى و) جدایى میان آن دو (زن و شوهر) بیم داشتید، پس داورى از خانواده ‏ى شوهر، و داورى از خانواده‏ ى زن برگزینید (تا به اختلاف آن دو رسیدگى كنند) اگر این دو بناى اصلاح داشته باشند خداوند میان آن دو را به توافق مى‏ رساند، زیرا خداوند، (از نیّات همه) با خبر و آگاه است. (سورة نساء آیه 35)

و به طور کلی نشانه حق بودن صبر داشتن است. و صبر و حق رابطه مستقیم با یکدیگر دارند. و هر چقدر ظرفیت صبر افزایش پیدا کند خداوند از سرچشمه حق وجود آدمی را سیراب خواهد کرد. آنچنان که شهید چمران دعا میکرد: پروردگارا مرا میزان حق قرار بده.

وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ   و همديگر را به حق سفارش و به شكيبايى توصيه كرده ‏اند (سورة العصر آیه 3)

نتیجه اینکه: خانم ها ببینند چه کسی شایسته این همه اطاعت آنها است و مردها ببینند چه کسی شایسته است که در برابرش صبر و محبت داشته باشند.

علت دیگر عدم ازدواج حضرت معصومه سلام الله علیها این است که به لحاظ تاریخی در زمان امامت امام رضعلیه السلام مدعی ایمان در جامعه آن زمان زیاد شده بود. امام صادق علیه السلام 4000 نفر شاگرد داشتند که همین امر آثار زیادی روی جامعه داشت و موج شیعه گری افزایش چشمگیری پیدا کرده بود.

انتظار امام رضا از جامعه در حد این احترام ظاهری نبود و ایشان در پی بیداری جان ها و کشف حقیقت اسلام در وجود انسان ها بودند،اما ایشان در بین دوست دارانشان در اوج احترام ولی غریب بودند. آنچنان که فرمودند: من اگر 40 مرد داشتم قیام میکردم.
و ازدواج نکردن حضرت معصومهسلام الله علیها و نبودن کفو مناسب ایشان در میان مدعیان اسلام تلنگری بود به مسلمانان زمانشان و در واقع دارای بعد سیاسی نیز بوده است.

آثار و برکات حضرت فاطمه معصومه(س)در قم

ورود حضرت فاطمه معصومه (علیهاالسلام) به شهر قم و دفن پیکر مطهر آن بانوی کبریا در این شهر، آثار و برکات فراوانی را به همراه داشته است.

---

از لحظه ورود نبیره رسول الله (صلی الله علیه و آله) به قم، پیوسته این شهر از جهات فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، عمرانی و اقتصادی، رو به رشد و پیشرفت نهاده است. تأثیر این واقعه تاریخی را می‌توان با مطالعه زوایای تاریخی این شهر به دست آورد. برکات این بانوی مجلله در شهر قم آنگاه به اوج خود می‌رسد که بدانیم تأثیر وجود آن حضرت در تحولات تاریخی، فرهنگی، مذهبی، اجتماعی، نه تنها در محدوده یک شهر بلکه گاهی در کل کشور ایران بوده و یا حداقل وقایع و حوادث کشور ایران به نوعی مرتبط با شهر قم می‌باشد.

برکات حضرت معصومه در شهر قم و تأثیر این شهر بر کل ایران، آنچنان مهم بوده و هست که سال‌ها دل و دیده میلیون‌ها زائر و مجاور و جهانگرد را به خود مشغول داشته است. این تأثیر نه تنها برای زائران مشتاقی که از راه‌های دور به عشق زیارت مرقد مطهر این دخت عصمت و یادگار امام موسی علیه‌السلام با ارادت خالصانه به این مکان مقدس می‌شتابند ملموس است، بلکه حتی برای کسانی که با انگیزه‌های غیر مذهبی وارد این مکان شده‌اند و یا از این دیار عبور کرده‌اند، پرجاذبه و شگفت‌انگیز بوده است. در عظمت و شکوه ظاهری این بارگاه مقدس، حقیقت و معنویت خاصی نهفته است که ناخودآگاه هر بیننده‌ای را به سوی آن متوجه ساخته و دل و دیده‌اش را صید می‌کند.

در اینجا به فهرست برخی از نتایج ورود حضرت معصومه (علیهاالسلام) به شهر قم می‌پردازیم:

1- گسترش شهر قم

شهر قم به تدریج از شمال شرقی، به جنوب غربی که محل دفن آن حضرت بود کشیده شد؛ به طوری که حرم فاطمه معصومه (علیهاالسلام) که در حاشیه شهر قرار داشت، امروزه در مرکز شهر و در آبادترین قسمت آن واقع است.

2- مورد توجه شدن قم

توجه پادشاهان و حاکمان و طبقات گوناگون مردم به این شهر و کوچ بسیاری از افراد مشتاق اهل بیت علیهم‌السلام برای اقامت در آن، به خاطر مدفون بودن حضرت معصومه (علیهاالسلام) در این شهر است.

3- استحکام مذهبی قم

قم از جنبه مذهبی، استحکام ویژه‌ای یافته و مرکز روحانیت شیعه شد؛ و عده‌ای از بزرگ‌ترین علمای شیعه از آنجا برخاسته یا در آن اقامت کردند.

4- کثرت سادات در شهر قم

بعد از دفن حضرت معصومه (علیهاالسلام)، عده بسیاری از فرزندزادگان امام حسن و امام حسین و موسی بن جعفر و علی بن موسی الرضا (علیهم‌السلام) و از فرزندان محمد حنفیه و زید بن علی بن الحسین (علیهم‌السلام) و اسماعیل فرزند امام صادق (علیه‌السلام) از اطراف به قم روی آورده‌اند. از آنجا که این شهر از ابتدا مورد نظر آل علی علیهم‌السلام بوده است و مردم قم نسبت به اولاد پیغمبر (صلی الله علیه و آله) ارادت و علاقه خاصی داشته‌اند، به تدریج بعد از ورود حضرت معصومه (علیهاالسلام) از نظر کثرت سادات، موقعیت بی نظیر و یا کم نظیری یافته است. امروزه کثرت سادات قم، به خوبی محسوس و مشهود است و چند محله به نام علویان و سادات است که بیشتر آن‌ها سید هستند.

مردم قم از اوایل قرن سوم هجری که حضرت فاطمه معصومه (علیهاالسلام) در قم مدفون شد، در بزرگداشت مقابر اولاد پیامبر (صلی الله علیه و آله) همان تلاش را کردند که در زمان حیاتشان از آنان به عمل می‌آوردند. ساختن بناهای مجلل و بارگاه و گنبد و وقف اموال در این راه از جمله این تلاش‌هاست.

5- توجه به امور امامزادگان

مردم قم از اوایل قرن سوم هجری که فاطمه معصومه (علیهاالسلام) در قم مدفون شد، در بزرگداشت مقابر اولاد پیامبر (صلی الله علیه و آله) همان تلاش را کردند که در زمان حیاتشان از آنان به عمل می‌آوردند. ساختن بناهای مجلل و بارگاه و گنبد و وقف اموال در این راه از جمله این تلاش‌هاست. در دوره صفویه و قاجاریه، بعضی از جهانگردانی که به ایران آمده و از قم عبور کرده‌اند، در سفرنامه‌های خود امامزادگان قم را وصف نموده‌‌اند.

6- پرورش علمای بزرگ در شهر قم

یکی دیگر از برکات فاطمه معصومه (علیهاالسلام)، پرورش عالمان و اندیشمندان بزرگ در این شهر می‌باشد که به نام بعضی از آنان اشاره می‌شود:

- علی بن حسین بن بابویه قمی، پدر شیخ صدوق یا صدوق اول؛

- محمد بن علی بن بابویه قمی، معروف به شیخ صدوق و نویسنده نزدیک به 300 کتاب در اصول و فروں

- محمد بن حسن صفار، از یاران نزدیک امام حسن عسکری علیه‌السلام؛

- احمد بن اسحاق قمی، وکیل امام عسکری علیه‌السلام در قم و سازنده مسجد معروف امام به دستور آن حضرت؛

- احمد بن ادریس قمی، از محدثان شیعی؛

- زکریا بن آدم، از اصحاب امام رضا علیه‌السلام؛

- ابوعبدالله محمد بن خالد برقی، ادیب، محدث و نویسنده کتاب‌های مهمی همچون: التنزیل و التعبیر، کتاب العلل، کتاب یوم و لیله (15)؛

- احمد بن محمد بن خالد برقی، منسوب به برقرود قم و نویسنده کتاب‌های فراوانی همچون: المحاسن، کتاب التبلیغ و الرساله، کتاب التراحم و التعاطف، و سایر تألیفات وی که به ده‌ها جلد بالغ می‌شود (16)؛

- علی بن ابراهیم قمی، مفسر معروف؛

- خواجه نصیرالدین طوسی جهرودی معروف به استاد البشر و از افتخارات جهان اسلام؛

- صدر المتالهین شیرازی، که آثار برجسته فلسفی از جمله: اسفار اربعه، شواهد الربوبیه، شرح کافی و... را پدید آورد؛

- ملا عبدالرزاق لاهیجی، فیلسوف و حکیم نامدار شیعه در قرن 11 و صاحب کتاب‌های شوارق الالهام و گوهر مراد؛

- حاج ملا مهدی قمی نراقی، نویسنده جامع السعادات؛

- میرزا ابوالقاسم قمی (میرزای قمی)، صاحب قوانین و دارای کرامات بی شمار.

و صدها عالم و دانشمند و شاعر و وزیر و مورخ و رجال علمی و مردان سیاست و وزارت از این خطه ظهور نموده‌اند که تفصیل آن در جای خود بیان شده است. (17)

7- حوزه علمیه قم

یکی دیگر از برکات مزار مقدس بانوی دو عالم، حضرت معصومه (علیهاالسلام) در شهر قم، رونق گرفتن حوزه علمیه می‌باشد. تاریخ این کانون علم و فقاهت به قرن‌ها قبل برمی‌گردد. ابراهیم بن هاشم قمی، سعد بن عبدالله قمی، احمد بن اسحاق قمی، علی بن بابویه قمی و ده‌ها محدث و عالم شیعی از اوایل قرن سوم هجری به بعد، زمینه گسترش علم و ادب و حدیث را در این شهر ایجاد کرده بودند.

در سال 1315 شمسی، مرحوم شیخ عبدالکریم حائری پرچم‌دار علم و فضیلت از اراک به قم آمده و روحی تازه به کالبد این کانون فقاهت و معنویت دمید. اقبال آیت الله العظمی بروجردی رحمه‌الله به قم، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را در این شهر تسریع نموده و همچنین ورود مراجع و دانشمندان بزرگ شیعی و همراهی آنان با حرکت حوزه علمیه در شکوفائی آن نقش به سزایی داشت.

امروزه به برکت معنوی حضرت فاطمه معصومه (علیهاالسلام)، مجمع بزرگی از مراجع، آیات عظام و فقیهان و مجتهدان در این شهر نورانی و ملکوتی ایجاد شده است که مورد توجه جهانیان می‌باشد.

هم اکنون خیل عظیمی از طلاب و دانش‌پژوهان علوم اسلامی در این حوزه مقدسه به تحصیل و تدریس اشتغال دارند که با زعامت مراجع تقلید و تدبیر مدیریت حوزه علمیه قم، برنامه ریزی‌های خاصی برای توسعه و بارور نمودن هرچه بیشتر علوم اسلامی و تخصصی نمودن آن در حال انجام است که آینده روشن و بالنده‌تری را نوید می‌دهد.

رونق علمی شهر قم را امام صادق (علیه‌السلام) ده‌ها سال قبل از ورود حضرت معصومه (علیهاالسلام) به شهر قم، پیش بینی کرده و فرموده بود: «زمانی می‌رسد که از قم علم و دانش به دیگر شهرها از شرق تا غرب عالم منتشر می‌شود، تا جایی که این شهر اسوه و الگوی شهرهای دیگر گشته و هیچ کس در روی زمین باقی نمی‌ماند که از قم به او بهره های علمی و دینی نرسد تا آنکه زمان ظهور حجت خدا و قائم ما فرا رسد». (18)

8- انقلاب اسلامی ایران

از مهم‌ترین ویژگی‌های شهر قم و آثار و برکات حضرت معصومه (علیهاالسلام)، تشکیل هسته‌های مرکزی انقلاب اسلامی ایران در این نقطه حساس کشور می‌باشد. شهر قم بستر قیام و انقلاب و پرورشگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران است.

اکثر حوادث انقلاب اسلامی با این شهر مرتبط بوده است و البته به وقوع چنین حادثه‌ای در شهر قم در گفتار ائمه اطهار علیهم السلام نیز اشاره شده است و روایت معروف حضرت کاظم (علیه‌السلام) در این مورد، قابل انطباق با انقلاب اسلامی ایران است. مطمئناً اگر انقلاب با عظمت اسلامی - که از شهر قم ریشه گرفته و موج آن تمام نقاط عالم را تحت تأثیر قرار داد - مصداق منحصر به فرد این گفتار زیبا نباشد، حتماً یکی از مصادیق آن خواهد بود؛ چرا که ویژگی‌های مورد ستایش امام هفتم علیه‌السلام دقیقاً در مورد رهبر و مردم ایران صادق می‌باشد. آن ویژگی‌ها عبارتند از:

1- رهبر آنان مردی از اهل قم است.

2- رهبر آنان مردم را به سوی حق می‌خواند.

3- پیروان و طرفداران او اراده و استقامتی قوی و آهنین دارند.

4- خستگی در آنان راه ندارد.

5- طوفان‌های حوادث آنان را متزلزل نمی‌کند.

6- توکل بر خدا دارند.

7- به خاطر پارسایی پیروزند.

متن روایت چنین است که امام موسی کاظم (علیه‌السلام) فرمود: «رجل من اهل قم یدعوا الناس الی الحق، یجتمع معه قوم کزبر الحدید، لاتزلهم الریاح العواصف و لا یملون من الحرب و لایجبنون و علی الله یتوکلون والعاقبة للمتقین؛ مردی از اهل قم [به پا می‌خیزد و] مردم را به حق فرا می‌خواند. گروهی به یاری او بر می‌خیزند که مانند قطعه‌های آهن هستند، تندبادها [ی حوادث و مشکلات] آنان را متزلزل نمی‌کند و از جنگ خسته نمی‌شوند و نمی‌ترسند و بر خدا توکل می‌کنند. پیروزی نهایی از آن پرهیزکاران است». (19)

این نوشتار را با کلامی از حضرت امام خمینی رحمه‌الله - که به این شهر افتخار می‌کرد - به پایان می‌بریم:

«قم حرم اهل بیت است. قم مرکز علم است. قم مرکز تقواست. قم مرکز شهادت و شهامت است. از قم، علم به همه جهان صادر شده است و می‌شود و از قم شهادت به همه جا صادر می‌شود. قم شهری است که در آن، ایمان و علم و تقوا پرورش یافته، و... از زمان ائمه اطهار (علیهم‌السلام) مورد توجه اسلام بوده است، و از قم، تقوا، شجاعت، شهامت، و همه فضایل به همه جا صادر می‌شد و صادر خواهد شد. علمایی که در قم، من ادراک کرده‌ام، کسانی بودند که در دنیا نمونه بودند، در علم و در تقوا و من امیدوارم که ادامه پیدا کند این علم و تقوا در شهر شما تا زمان ظهور امام زمان سلام الله علیه». (20)

 

پی‌نوشت‌ها:

1) مناقب، ج4، ص367; زندگانی حضرت موسی بن جعفر علیه‌السلام، عمادزاده، ج2، ص375.

2) حیاة الامام الرضا علیه‌السلام، ص428.

3) ودیعه آل محمد صلی الله علیه و آله، ص 12.

4) تاریخچه قم، ص16.

5) تاریخ مذهبی قم، ص92.

6) همان.

7) بحارالانوار، ج57، ص217; مستدرک سفینة البحار، ج8، ص598.

8) بحارالانوار، ج 57، ص 216.

9) بحارالانوار، ج 57، ص 216 و معجم احادیث المهدی علیه‌السلام، ج 3، ص 474.

10) اسراء/ 5.

11) بحارالانوار، ج57، ص216.

12) همان، ص215.

13) ماهنامه کوثر، ش9، ص73 و 74 با اختصار.

14) همان، ش12، ص65 و 66. با اختصار.

15) رجال نجاشی، ص335.

16) همان، 76.

17) برای اطلاعات بیشتر به «تاریخ مذهبی قم» مراجعه شود.

18) بحارالانوار، ج60، ص213.

19) همان، ج57، ص216.

20) صحیفه امام، ج 13، ص165.

منبع: شفیعه محشر